Yahya Kemal ve İstanbul
Türk edebiyatının en büyük şâirlerinden Yahya Kemal, Üsküdar’dan bahsederken:
Üsküdar, bir ulu rü’yayı görenler şehri!
Seni gıpta ile hatırlar vatanın her şehri.
Hepsi der: “Hangi şehir görmüş onun gördüğünü?
Bizim İstanbul’u fethettiğimiz mutlu günü!”
der. Üsküdar Sahili’ni ne zaman hatırlasam bu mısralar ruhumda canlanır da hem büyük fethi hem de bu güzel şiiri yeniden yaşarım.
Fatih, İstanbul’u akan suları tersine çevirerek fethetti. O’nun yaptığı bu fetih sayesinde İstanbul, altı asırdır Müslüman Türk’ün zevkiyle yoğrulmuş durumda. Ancak bir de İstanbul’un ruhunu ve zevkini fethedip bunu şiirleriyle gönüllere duyurmuş “İstanbul’un güzelliklerinin fâtihi” şâirimiz var ki sadece Üsküdar’a bakışı bile onun İstanbul’u ne kadar kavradığını bize anlatır.
Yahya Kemal’e gelene kadar birçok şâir İstanbul’a şiirler yazmıştır. Ancak hiçbiri İstanbul’un güzelliğini, mânâsını, onun fetihten bu yana gelen tarihî misyonunu ruhlarımıza Yahya Kemal’in duyurduğu keyfiyette duyuramamıştır. Hatta Lâle Devri’nin büyük şâiri Nedim’in İstanbul için yazdığı o şahâne beyitler bile Lâle Devri’nin zevk dünyasıyla sınırlı kalmış, -birkaçı müstesnâ- dönemini aşamamıştır.
Tevfik Fikret’in kaleminde İstanbul, Sis’in üzerine çökmesi gereken bir şehir hâlini almıştır. Bu bahtsız şâirimize göre sis İstanbul’u örtmeliydi ki onun kötülükleri görünmesin. Tabii ki bu “sis”in uzun sürmesi düşünülemezdi. Yahya Kemal sisi şu mısralarla dağıtacaktı:
“Hayır bu hal uzun süremez, sen yakındasın;
Hala dağılmayan bu sisin arkasındasın.
Sıyrıl, beyaz karanlık içinden, parıl parıl
Berraklığında bilme nedir hafta, ay ve yıl.
Hüznün, ferahlığın bizim olsun kışın, yazın,
Hiç bir zaman kader bizi senden ayırmasın.”
( İnsan bu mısraları okuyunca İstanbul’u örten Sis’in dağılmasıyla coşsun mu, yoksa Türkçe’nin böyle bembeyaz sözlerinin büyük şâir tarafından aruza nasıl ustalıkla döküldüğünü görmekle hayrete mi düşsün doğrusu karar veremiyor. )
Artık İstanbul’da sisler dağılmıştı. Binbir tepeyle yükselen boğazdan baktıkça engin vatan görünür olmuştu. İstanbul’a bir tepeden bakmanın hazzı, Süleymâniye’de bir bayram sabahında vecdle alınan tekbirlerin verdiği mânevî coşku, beş asırlık tarihin sindiği bu azîz şehirde kendini ecdâdla beraber yaşıyor hissetmenin sarhoşluğu İstanbul’u hiç görmeyenleri bile bu şehre hayran bırakıyordu.
Yahyâ Kemal, bize öyle bir İstanbul aşkını miras bıraktı ki, bu güzel şehirde yapılan onca tahribat bile o aşkı kalbimizden söküp atamıyor.
Fahri Kaplan
Tags: istanbul, yahya kemal
Yahya Kemal şiirlerini büyük bir titizlikle yazmış. Bazı şiirlerini 30 yıl gibi bir sürede tamamladığını duymuştum bir edebiyatçı arkadaşımdan.. Buda Yahya Kemal Beyatlı’nın şiirlerini nasıl titizlikle yazığını, yazdığı şiirlerinde vermek istediği anlamı tam hakkıyla vermek için nasıl çalıştığını gösterir.. gerçekten mükemmel bir şairmiş. “Siste Söyleniş” adlı bu şiiride bence en anlamlı şiirlerinden birisi. Keşke İstanbul, Yahya Kemal’in şiirlerinde olduğu gibi hayran kalınası bir şehir olarak kalabilse.. Ben yaşadığım bu şehri Yahya Kema’lin dizelerinde daha çok yaşıyorum.. Şairimizi Rahmetle anıyoruz, mekanı cennet olsun..
Şubat 25th, 2008 | #
hey istanbul.
şehr-i şairân.
üstüne neşiirler yazıldı. ne şiirler de yazılacak. yıllardır fotoğraflar hep senin güzelliğini anlatıyor. söz üstadları dudaklarından senin ihtişamını haykırıyor. karikatürlerde, gravürlerde, resimlerde hep güzel şehirsin sen.
bir sengine yekpare acem mülkü fedadır senin.
kim derse desin sen dünyanın en güzel yerisin İstanbul.
Şubat 25th, 2008 | #
Büyük üstad Orhan Veli de bu şehirden etkilenerek ne güzel sözler söylemiş.
İSTANBUL’U DİNLİYORUM
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
Önce hafiften bir rüzgar esiyor
Yavaş yavaş sallanıyor
Yapraklar, ağaçlarda;
Uzaklarda, çok uzaklarda,
Sucuların hiç durmayan çıngırakları
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
Kuşlar geçiyor, derken
Yükseklerden, sürü sürü, çığlık çığlık.
Ağlar çekiliyor dalyanlarda
Bir kadının suya değiyor ayakları
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
Serin serin Kapalıçarsı
Cıvıl cıvıl Mahmutpaşa
Güvercin dolu avlular
Çekiç sesleri geliyor doklardan
Güzelim bahar rüzgarında ter kokuları
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
Başımda eski alemlerin sarhoşluğu
Los kayıkhaneleriyle bir yalı
Dinmiş lodosların uğultusu içinde
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
Bir yosma geçiyor kaldırımdan
Küfürler, şarkılar, türküler, laf atmalar.
Bir şey düşüyor elinden yere
Bir gül olmalı
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
Bir kuş çırpınıyor eteklerinde
Alnın sıcak mı, değil mi, biliyorum
Dudakların ıslak mı, değil mi, biliyorum
Beyaz bir ay doğuyor fıstıkların arkasından
Kalbinin vurusundan anlıyorum
İstanbul’u dinliyorum.
Şubat 25th, 2008 | #
bunu açik lamasinida koyun lütfen
Mart 8th, 2008 | #
ecemen kardeş!
apaçık bir yazı. neresini açıklayacaklar anlamadım…
Mart 9th, 2008 | #
arkadaşlar yahya kemalin istanbulla ilgili 5 şiiri ve yahya kemal in istanbul ile ilgili görüşleri düşündükleri çok ihtiyacım var (cehennem-1990@hotmail.com)bu msn ye göndere bilirsiniz teşekürler.bu arda yukarda ki fahri kaplan ın yazdıgı yazı güzelmiş:):):):):
Aralık 23rd, 2008 | #
çok güzel bir şiir insan söylerken bile kendinden geçiyor bu şiir hakkında başka şeyler söyleyemiyeceğim sadece tek kelimeyle mükemmel bir şiir
Aralık 24th, 2008 | #
arkadaşlar donem ödevimi bulamıyorum bana yardimci olacak biri yokmu yahya kemal ve tevfik fikretin şiirlerinde istanbul bana gönderirmisiniz lütfen şimdiden teşekürler
Ocak 17th, 2009 | #
adresim gelecek_695qhotmail.com
Ocak 17th, 2009 | #
Arkadaşlar bana Yahya Kemal şiirlerinde istanbulu nasıl anlatmıs o lazım. nerden bulabiliriz?yarımcı olurmusunuz?
Ocak 29th, 2009 | #
Yahya Kemal’in “Kendi Gökkubbemiz” adlı eserindeki şiirlerinin pek çoğu İstanbul’a dair şiirlerdir. Yahya Kemal’in İstanbul’a bakışını anlamanız için öncelikle bu şiirleri okumak gerekir. Yine şairimizin İstanbul ile ilgili yazılarının toplandığı “Aziz İstanbul” adlı kitabını okumak da onun İstanbul’a bakışını kavramamız açısından önemlidir. Bunun yanında Beşir Ayvazoğlu’nun “Yahya Kemal- Eve Dönen Adam”, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın “Yahya Kemal” adlı eserleri size yardımcı olabilir.
Yahya Kemal’in şiirleri okuyanı kendine çeken, okuyanda tat bırakan şiirlerdir. Bu yüzden onun şiirlerini okursanız hem büyük şairin İstanbul’a bakışını anlayacak, hem de halis şiirin tatlı ikliminde yankılanan hoş sadayı duyacaksınız. İyi çalışmalar!
Ocak 30th, 2009 | #
harika bir şiir bayıldım buna
Şubat 12th, 2009 | #
hepsi çk güzel ama dömen ödevim için bana tevfik fikret ve yahya kemalin şiirlerinde İstanbul ile ilgili yazılar gerek!!lütfen yardımcı olun teşekkürler…msn adresim(tulip_25@hotmail.com)
Mart 2nd, 2009 | #
Bu hocalar herkese aynı dönem ödevinden vermiş ben de arıyorum ama bulamıyorum.
Mart 15th, 2009 | #
arkadaşlar ben de Yahya Kemal’in İstanbulu adlı bir makale yazacağım bulduğunuz dökümanları benimle paylaşırsanız sevinirim…
Mart 25th, 2009 | #
Bende araıyorum Yahya Kemal ve Tevfik Fikret’in şiirlerinde İstanbul’u.
Mayıs 6th, 2009 | #
ya banada lazım tevhik fikret ve yahya kemalle istanbul bulursanız banda atın lütfen ardaa@hotmail.de
Eylül 29th, 2009 | #
arkadaşlar bana da yahya kemalin şiirlerinde istanbul lazım benim de dönem ödevim onun istanbulu anlatan bi kaç şiiri ve açıklamasını yazarsanız çok sevinirim shadow_rocker@live.nl
Ocak 26th, 2010 | #
kadim dostum
sayfanda benim de imzam olsun dedim
gelecekte iyi bir yazar ve edebiyatçı olacağından şüphem yok
seninle gurur duyuyorum ve duyacağız
sevgiler ve saygılar….
Ocak 26th, 2010 | #
Arkadaşlar yahya kemalin şiirlerinde istanbul hakkında ödev aldım yardım edin. Adres: omerkarayel93@hotmail.com
Şubat 24th, 2010 | #
gerçektende çok güzel şiiri
Mart 10th, 2010 | #
yardım edermisin
Mart 11th, 2010 | #
Arkadasşlar Cok acil banada lazım aynı ödev Yahya kemal beyatlı ve tevfik fikrette istanbul bulan birisi olursa yollarsanız cok sevinirim yollayana bende karsılık olarak ne istersen veririm cagoo_9494@hotmail.com LÜTFENN ACİLL LAZIMM
Mart 15th, 2010 | #
arkadaşlar ben de arıyorum bu ödevi..ama sadece içinde istanbul geçen şiirleri yazmak yetiyor galiba bazı hocalarım öyle dedi…zaten içinde istanbul geçen şiirleri yazdığımızda 20 ye yakın sayfa oluyor…sizlerde hocalarınıza bi sorun isterseniz..inş.bu ödevi arayan arkadaşlara yardımcı olmuşumdur….
Mart 18th, 2010 | #
ya ben de suleymaniye’de bayram sabahı siirinin acıklamasını bulamıyorum lutfen yardım edın
Mart 19th, 2010 | #
“Süleymaniye’de Bayram Sabahı” şiirinin tahlili, Prof.Dr. Nurullah Çetin’in “Şiir Tahlilleri-1″ kitabında mevcuttur. Kitap, internet üzerinden kitap satışı yapan belli başlı sitelerden temin edilebilmektedir.
Mart 19th, 2010 | #
ya benim dönem ödevim var.YAHYA KEMAL BEYATLI’nın şiirlerindeki İstanbul temasının incelenmesi yani İstanbul içerikli şiirlerinde ne anlatmak istediği falan msn adresim enqinerdem@hotmail.com yardımlarınız içn şimdiden teşekkür ederim…
Mart 27th, 2010 | #
güzel se bi yardım edi ver
Mart 28th, 2010 | #
yahya kemal beyatlının şiirlerinde istanbul nasıl anlatılıyor arkadaşlar yaa bi türlü bulamıyorum bana yardım eder misiniz ???
Nisan 24th, 2010 | #
Valla bende bulamıom istanbulu nasıl anlattığını nasıl bişeyse devlet sırrı hiç bi site vermiyor.
Nisan 27th, 2010 | #
ya neden koymuolarki bole bişeyi internete yaaaaa………………..:(:(:(
Mayıs 3rd, 2010 | #
ya ama yinede elinize sağlık işimede yaramadı deil hanii……;))))));));;);););))););:……
Mayıs 3rd, 2010 | #
Ben bu ödevi yaptım arkadaslar lazım olanlar mail atsınlar ya da msnden ulaşsınlar 3 ay sürdü ama deydi 90 verdi
hoca cagoo_9494@hotmail.com
Mayıs 5th, 2010 | #
Yahya Kemal şiirleri ve İstanbul :bu şiirin temsı nedir ..
Ekim 31st, 2010 | #
Fahri Kaplan yazınızı çok begendim emeginize saglık..
Aralık 1st, 2010 | #
BöYle Bir aŞk oLaMaZ.
şiirlerinde insan kendini buluyor:)
Aralık 17th, 2010 | #
istanbul aşığı insana ben de aşığım İSTANBUL
AŞIK OLUNACAK BİR ŞEHİR
Ocak 6th, 2011 | #
Yahya Kemal ve Tevfik Fikret’in İstanbul şiirleri ve ne anlatmak istediği. Arkadaşlar dönem ödevim buu rica etsem yapnlar varsa bna ulaşabilrmi ? gokce_06-60@hotmail.com adresim
Ocak 12th, 2011 | #
Yahya Kemal’in şiirlerinde İstanbul ödevini aldım fakat tam olarak ne yapacağımı bilmiyorum .Yapan arkadaşlar varsa bana ulaşabilirlerse çok sevinirim .adresim :busra_akks@hotmail.com
Şubat 8th, 2011 | #
yahya kemal beyatlının şiirlerınde istanbul .. donem odevim arkaslar yardımcı olabılırmısınz.. life_rebel@hotmail.com
Mart 12th, 2011 | #
yahya kemal beyatlının şiirlerinde istanbul.. dönem ödevim bulamıyorum sz bulduysanız bana da vern ltfn
Mart 17th, 2011 | #
Bu ödevi bulanlar banada ulaşsın arkadaşlar
eliF–5454@hotmail.com
Mart 20th, 2011 | #
lütfen yardım edin zor durumdayım orhan veli kanık ve yahya kemal beyatlının istanbulla ilgili üç tane şiirinin yorumuna ihtiyacım var lütfen yardım edin bilen varsa şimdiden teşekkürler…
Mart 27th, 2011 | #
ödevimi bulursanız gezgin_-3592@hotmail.com adresine yollarmısınız.
Mart 27th, 2011 | #
ŞİİRLERİNİZİ ÇOOOOKKK BEĞENİYORUZZ
Nisan 2nd, 2011 | #
yaa arkdaşlar banada lazım banada yardımcı olabilrimsin acil lütfen…(
Nisan 3rd, 2011 | #
Kusura bakmayın arkadaslar msn uzun süredir girmiyordum neyse ben linki buraya koyuyorm ödevi olan arkadaslar istedikleri zaman indirsin bu ödev ile 90 aldm dedigm gbi msn:cagoo_9494@hotmail.com
Ödev linki: http://www.upload.gen.tr/d.php/www/4e2e3al2/ik_Fikrette___stanbul_Temas___D______nceleri.doc.html
Yardım edebildiysem ne mutlu
Nisan 4th, 2011 | #
YAHYA KEMALİN ŞİİRLERİNDE İSTANBUL HAKKINDAKİ DÜŞÜNDÜKLERİ BENİMDE ÖDEVİM. 2 HAFTAM KALDI LÜTFEN BULAN VARSA YARDIM ETSİN.. MSN ADRESİMDEN BANA ULAŞABİLİRSİNİZ..
meltem___93@hotmail.com
Nisan 13th, 2011 | #
yahya kemal beyatlının şiirlerinde istanbul.. dönem ödevim bulamıyorum sz bulduysanız bana da vern ltfnrock_beste_fb@hotmail.com
Nisan 17th, 2011 | #
ARKADAŞLA YAHYA KEMAL İN ŞİİRLERİNDE İSTANBULU BULAN VARMI
ACİL LAZIM
Nisan 17th, 2011 | #
ya arkadaşlar bulursanız banada yollayın nlutven yoksa hoca benı kor bu dersden
Nisan 18th, 2011 | #
bende cok sevıyorum ama bulamıyorum ya
Nisan 18th, 2011 | #
arkadaşlar bulursanız lutven yollayın sedat_karp_88@hotmail.com
Nisan 18th, 2011 | #
arkadaşlar acil bana yahya kemal beyatlı için istanbul neden önemli bilgi yollarsanız sevinirim…
Nisan 22nd, 2011 | #
merhaba arkadaşlar.yahya kemalin istanbul konulu bütün şiirleri ve onlaın tematik ve şekil bakımından incelenmesi de benim tez konum.şiilerin çoğunu buldum ama eksik olabilir.bana yardımcı olabilirseniz size minnettar kalırım.saygılarımla
Aralık 12th, 2011 | #
ben kazakistanda okuyorum.ve burda kaynak bulmak takdir edersiniz ki baya bi güç.e postam tuna_ridvan@hotmail.com
Aralık 12th, 2011 | #
süleymaniyede bayram sabahı bir başka tepeden erenköyde bahar eylüle sor siste söyleniş
istanbulun o yerleri koca mustafa paşa istanbulun fethini gören üsküdar istanbul ufuktaydı tavsiye edebilecegim süleymaniyede bayram sabahı.şiirin tahlilini mehmet kaplanın şiir tahlillleri adlı kitabından bulabilirsiniz
Aralık 12th, 2011 | #
İyi günler,
Zikrettiğiniz şiirler dışında aşağıya başlıklarını yazdığım şiirler de Yahya Kemal’in Kendi Gök Kubbemiz’deki İstanbul’a dair şiirlerindendir:
Bir Tepeden
Hayal Şehir
Ziyaret
Atik Valdeden İnen Sokakta
Üsküdar’ın Dost Işıkları
Gece
İstinye
Eylül Sonu
Fenerbahçe
Maltepe
Bedri’ye Mısralar
Karnaval ve Dönüş
İstanbul Ufuktaydı
Mihriyâr
İstanbul’un O Yerleri
Moda’da Mayıs
Viranbağ
Madrid’de Kahvehane (Madrid’de şairin İstanbul’u hatırylayışı ve özleyişi açısından dikkat çekici. Benzer bir hâl, şairin Varşova’da yazdığı “Kar Mûsıkîleri” şiiri için de geçerli. )
Bence, eğer imkânınız varsa, Yahya Kemal’in “Kendi Gök Kubbemiz” adlı şiir kitabını temin etmenizde büyük fayda var. (Yukarıda bahsettiğim şiirler “Kendi Gök Kubbemiz”deki şiirlerdir.)
Bunun dışında Eski Şiirin Rüzgârıyla’da Yahya Kemal’in Bebek Gazeli, Çubuklu Gazeli vb. İstanbul’un belli semtlerine ithaf ettiği gazelleri ve bazı şarkıları ile “Rubailer ve Hayyam Rubailerini Türkçe Söyleyiş” kitabındaki bazı rubailerini okumanızda fayda var. Bu üç kitabı -özellikle de Kendi Gök Kubbemiz’i- temin edebilirseniz çalışmanız açısından gayet faydalı olur. Ancak bu mümkün olmuyorsa en azından yukarıda ismi geçen şiirleri okumaya çalışın.
İyi çalışmalar dilerim.
Aralık 15th, 2011 | #