22
Şub

Yahya Kemal ve İstanbul

   Yazar: Fahri Kaplan   Kategori: Edebiyat

     

 

    Türk edebiyatının en büyük şâirlerinden Yahya Kemal, Üsküdar’dan bahsederken:

Üsküdar, bir ulu rü’yayı görenler şehri!

Seni gıpta ile hatırlar vatanın her şehri.

 

Hepsi der: “Hangi şehir görmüş onun gördüğünü?

Bizim İstanbul’u fethettiğimiz mutlu günü!”

  der. Üsküdar Sahili’ni ne zaman hatırlasam bu mısralar ruhumda canlanır da hem büyük fethi hem de bu güzel şiiri yeniden yaşarım.

    Fatih, İstanbul’u akan suları tersine çevirerek fethetti. O’nun yaptığı bu fetih sayesinde İstanbul, altı asırdır Müslüman Türk’ün zevkiyle yoğrulmuş durumda. Ancak bir de İstanbul’un ruhunu ve zevkini fethedip bunu şiirleriyle gönüllere duyurmuş “İstanbul’un güzelliklerinin fâtihi” şâirimiz var ki sadece Üsküdar’a bakışı bile onun İstanbul’u ne kadar kavradığını bize anlatır.

    Yahya Kemal’e gelene kadar birçok şâir İstanbul’a şiirler yazmıştır. Ancak hiçbiri İstanbul’un güzelliğini, mânâsını, onun fetihten bu yana gelen tarihî misyonunu ruhlarımıza Yahya Kemal’in duyurduğu keyfiyette duyuramamıştır. Hatta Lâle Devri’nin büyük şâiri Nedim’in İstanbul için yazdığı o şahâne beyitler bile Lâle Devri’nin zevk dünyasıyla sınırlı kalmış, -birkaçı müstesnâ- dönemini aşamamıştır.

   Tevfik Fikret’in kaleminde  İstanbul, Sis’in üzerine çökmesi gereken bir şehir hâlini almıştır. Bu bahtsız şâirimize göre sis İstanbul’u örtmeliydi ki onun kötülükleri görünmesin.  Tabii ki bu “sis”in uzun sürmesi düşünülemezdi. Yahya Kemal sisi şu mısralarla dağıtacaktı:

“Hayır bu hal uzun süremez, sen yakındasın;
Hala dağılmayan bu sisin arkasındasın.

Sıyrıl, beyaz karanlık içinden, parıl parıl
Berraklığında bilme nedir hafta, ay ve yıl.

Hüznün, ferahlığın bizim olsun kışın, yazın,
Hiç bir zaman kader bizi senden ayırmasın.”

  ( İnsan bu mısraları okuyunca İstanbul’u örten Sis’in dağılmasıyla coşsun mu, yoksa Türkçe’nin böyle bembeyaz sözlerinin büyük şâir tarafından aruza nasıl ustalıkla döküldüğünü görmekle hayrete mi düşsün doğrusu karar veremiyor. ) 

   Artık İstanbul’da sisler dağılmıştı. Binbir tepeyle yükselen boğazdan baktıkça engin vatan görünür olmuştu. İstanbul’a bir tepeden bakmanın hazzı, Süleymâniye’de bir bayram sabahında vecdle alınan tekbirlerin verdiği mânevî coşku, beş asırlık tarihin sindiği bu azîz şehirde kendini ecdâdla beraber yaşıyor hissetmenin sarhoşluğu İstanbul’u hiç görmeyenleri bile bu şehre hayran bırakıyordu. 

   Yahyâ Kemal, bize öyle bir İstanbul aşkını miras bıraktı ki, bu güzel şehirde yapılan onca tahribat bile o aşkı kalbimizden söküp atamıyor. 

                                                                                                Fahri Kaplan

Tags: ,

Bu Yazı 22nd Şubat 2008 Cuma Saat 14:16 Edebiyat Kategorisine Yazıldı. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.

64 comments so far

merve
 1 

Yahya Kemal şiirlerini büyük bir titizlikle yazmış. Bazı şiirlerini 30 yıl gibi bir sürede tamamladığını duymuştum bir edebiyatçı arkadaşımdan.. Buda Yahya Kemal Beyatlı’nın şiirlerini nasıl titizlikle yazığını, yazdığı şiirlerinde vermek istediği anlamı tam hakkıyla vermek için nasıl çalıştığını gösterir.. gerçekten mükemmel bir şairmiş. “Siste Söyleniş” adlı bu şiiride bence en anlamlı şiirlerinden birisi. Keşke İstanbul, Yahya Kemal’in şiirlerinde olduğu gibi hayran kalınası bir şehir olarak kalabilse.. Ben yaşadığım bu şehri Yahya Kema’lin dizelerinde daha çok yaşıyorum.. Şairimizi Rahmetle anıyoruz, mekanı cennet olsun..

Şubat 25th, 2008 at 01:04
farukk
 2 

hey istanbul.
şehr-i şairân.
üstüne neşiirler yazıldı. ne şiirler de yazılacak. yıllardır fotoğraflar hep senin güzelliğini anlatıyor. söz üstadları dudaklarından senin ihtişamını haykırıyor. karikatürlerde, gravürlerde, resimlerde hep güzel şehirsin sen.
bir sengine yekpare acem mülkü fedadır senin.

kim derse desin sen dünyanın en güzel yerisin İstanbul.

Şubat 25th, 2008 at 10:09
 3 

Büyük üstad Orhan Veli de bu şehirden etkilenerek ne güzel sözler söylemiş.

İSTANBUL’U DİNLİYORUM

İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
Önce hafiften bir rüzgar esiyor
Yavaş yavaş sallanıyor
Yapraklar, ağaçlarda;
Uzaklarda, çok uzaklarda,
Sucuların hiç durmayan çıngırakları
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı

İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
Kuşlar geçiyor, derken
Yükseklerden, sürü sürü, çığlık çığlık.
Ağlar çekiliyor dalyanlarda
Bir kadının suya değiyor ayakları
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı

İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
Serin serin Kapalıçarsı
Cıvıl cıvıl Mahmutpaşa
Güvercin dolu avlular
Çekiç sesleri geliyor doklardan
Güzelim bahar rüzgarında ter kokuları
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı

İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
Başımda eski alemlerin sarhoşluğu
Los kayıkhaneleriyle bir yalı
Dinmiş lodosların uğultusu içinde
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı

İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı
Bir yosma geçiyor kaldırımdan
Küfürler, şarkılar, türküler, laf atmalar.
Bir şey düşüyor elinden yere
Bir gül olmalı
İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı

İstanbul’u dinliyorum, gözlerim kapalı

Bir kuş çırpınıyor eteklerinde
Alnın sıcak mı, değil mi, biliyorum
Dudakların ıslak mı, değil mi, biliyorum
Beyaz bir ay doğuyor fıstıkların arkasından
Kalbinin vurusundan anlıyorum
İstanbul’u dinliyorum.

Şubat 25th, 2008 at 19:21
trkecemen
 4 

bunu açik lamasinida koyun lütfen

Mart 8th, 2008 at 13:39
Gürkan
 5 

ecemen kardeş!

apaçık bir yazı. neresini açıklayacaklar anlamadım…

Mart 9th, 2008 at 00:56
ela
 6 

arkadaşlar yahya kemalin istanbulla ilgili 5 şiiri ve yahya kemal in istanbul ile ilgili görüşleri düşündükleri çok ihtiyacım var ([email protected])bu msn ye göndere bilirsiniz teşekürler.bu arda yukarda ki fahri kaplan ın yazdıgı yazı güzelmiş:):):):):

Aralık 23rd, 2008 at 19:27
 7 

çok güzel bir şiir insan söylerken bile kendinden geçiyor bu şiir hakkında başka şeyler söyleyemiyeceğim sadece tek kelimeyle mükemmel bir şiir

Aralık 24th, 2008 at 14:53
süleyman
 8 

arkadaşlar donem ödevimi bulamıyorum bana yardimci olacak biri yokmu yahya kemal ve tevfik fikretin şiirlerinde istanbul bana gönderirmisiniz lütfen şimdiden teşekürler

Ocak 17th, 2009 at 13:27
süleyman
 9 

adresim gelecek_695qhotmail.com

Ocak 17th, 2009 at 13:28
olcay
 10 

Arkadaşlar bana Yahya Kemal şiirlerinde istanbulu nasıl anlatmıs o lazım. nerden bulabiliriz?yarımcı olurmusunuz?

Ocak 29th, 2009 at 20:14
 11 

Yahya Kemal’in “Kendi Gökkubbemiz” adlı eserindeki şiirlerinin pek çoğu İstanbul’a dair şiirlerdir. Yahya Kemal’in İstanbul’a bakışını anlamanız için öncelikle bu şiirleri okumak gerekir. Yine şairimizin İstanbul ile ilgili yazılarının toplandığı “Aziz İstanbul” adlı kitabını okumak da onun İstanbul’a bakışını kavramamız açısından önemlidir. Bunun yanında Beşir Ayvazoğlu’nun “Yahya Kemal- Eve Dönen Adam”, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın “Yahya Kemal” adlı eserleri size yardımcı olabilir.
Yahya Kemal’in şiirleri okuyanı kendine çeken, okuyanda tat bırakan şiirlerdir. Bu yüzden onun şiirlerini okursanız hem büyük şairin İstanbul’a bakışını anlayacak, hem de halis şiirin tatlı ikliminde yankılanan hoş sadayı duyacaksınız. İyi çalışmalar!

Ocak 30th, 2009 at 16:20
ece
 12 

harika bir şiir bayıldım buna

Şubat 12th, 2009 at 21:33
lale
 13 

hepsi çk güzel ama dömen ödevim için bana tevfik fikret ve yahya kemalin şiirlerinde İstanbul ile ilgili yazılar gerek!!lütfen yardımcı olun teşekkürler…msn adresim([email protected])

Mart 2nd, 2009 at 16:20
melek
 14 

Bu hocalar herkese aynı dönem ödevinden vermiş ben de arıyorum ama bulamıyorum.

Mart 15th, 2009 at 21:03
Yahya üney
 15 

arkadaşlar ben de Yahya Kemal’in İstanbulu adlı bir makale yazacağım bulduğunuz dökümanları benimle paylaşırsanız sevinirim…

Mart 25th, 2009 at 21:58
Emre
 16 

Bende araıyorum Yahya Kemal ve Tevfik Fikret’in şiirlerinde İstanbul’u.

Mayıs 6th, 2009 at 18:03
tuğrul
 19 

kadim dostum
sayfanda benim de imzam olsun dedim
:)
gelecekte iyi bir yazar ve edebiyatçı olacağından şüphem yok
seninle gurur duyuyorum ve duyacağız
sevgiler ve saygılar….

Ocak 26th, 2010 at 14:14
songül
 21 

gerçektende çok güzel şiiri

Mart 10th, 2010 at 15:29
ömer
 22 

yardım edermisin

Mart 11th, 2010 at 16:54
çağlar
 23 

Arkadasşlar Cok acil banada lazım aynı ödev Yahya kemal beyatlı ve tevfik fikrette istanbul bulan birisi olursa yollarsanız cok sevinirim yollayana bende karsılık olarak ne istersen veririm [email protected] LÜTFENN ACİLL LAZIMM

Mart 15th, 2010 at 19:30
harun
 24 

arkadaşlar ben de arıyorum bu ödevi..ama sadece içinde istanbul geçen şiirleri yazmak yetiyor galiba bazı hocalarım öyle dedi…zaten içinde istanbul geçen şiirleri yazdığımızda 20 ye yakın sayfa oluyor…sizlerde hocalarınıza bi sorun isterseniz..inş.bu ödevi arayan arkadaşlara yardımcı olmuşumdur….

Mart 18th, 2010 at 20:05
emine
 25 

ya ben de suleymaniye’de bayram sabahı siirinin acıklamasını bulamıyorum lutfen yardım edın :(

Mart 19th, 2010 at 16:09
Fahri Kaplan
 26 

“Süleymaniye’de Bayram Sabahı” şiirinin tahlili, Prof.Dr. Nurullah Çetin’in “Şiir Tahlilleri-1″ kitabında mevcuttur. Kitap, internet üzerinden kitap satışı yapan belli başlı sitelerden temin edilebilmektedir.

Mart 19th, 2010 at 23:32
Engin Erdem
 27 

ya benim dönem ödevim var.YAHYA KEMAL BEYATLI’nın şiirlerindeki İstanbul temasının incelenmesi yani İstanbul içerikli şiirlerinde ne anlatmak istediği falan msn adresim [email protected] yardımlarınız içn şimdiden teşekkür ederim…

Mart 27th, 2010 at 13:14
ömer
 28 

güzel se bi yardım edi ver

Mart 28th, 2010 at 15:10
Faik Cansız
 29 

yahya kemal beyatlının şiirlerinde istanbul nasıl anlatılıyor arkadaşlar yaa bi türlü bulamıyorum bana yardım eder misiniz ???

Nisan 24th, 2010 at 11:00
şeyma yıldız
 30 

Valla bende bulamıom istanbulu nasıl anlattığını nasıl bişeyse devlet sırrı hiç bi site vermiyor.

Nisan 27th, 2010 at 20:42
ftm
 31 

ya neden koymuolarki bole bişeyi internete yaaaaa………………..:(:(:(

Mayıs 3rd, 2010 at 19:37
ftm
 32 

ya ama yinede elinize sağlık işimede yaramadı deil hanii……;))))));));;);););))););:……

Mayıs 3rd, 2010 at 20:29
Hüseyin ertem
 34 

Yahya Kemal şiirleri ve İstanbul :bu şiirin temsı nedir ..

Ekim 31st, 2010 at 18:56
bahar
 35 

Fahri Kaplan yazınızı çok begendim emeginize saglık..

Aralık 1st, 2010 at 11:32
galsüm
 36 

BöYle Bir aŞk oLaMaZ.
şiirlerinde insan kendini buluyor:)

Aralık 17th, 2010 at 08:52
dilek
 37 

istanbul aşığı insana ben de aşığım İSTANBUL
AŞIK OLUNACAK BİR ŞEHİR

Ocak 6th, 2011 at 11:09
Büşra
 39 

Yahya Kemal’in şiirlerinde İstanbul ödevini aldım fakat tam olarak ne yapacağımı bilmiyorum .Yapan arkadaşlar varsa bana ulaşabilirlerse çok sevinirim .adresim :[email protected]

Şubat 8th, 2011 at 18:36
nazli
 41 

yahya kemal beyatlının şiirlerinde istanbul.. dönem ödevim bulamıyorum sz bulduysanız bana da vern ltfn

Mart 17th, 2011 at 23:00
 43 

lütfen yardım edin zor durumdayım orhan veli kanık ve yahya kemal beyatlının istanbulla ilgili üç tane şiirinin yorumuna ihtiyacım var lütfen yardım edin bilen varsa şimdiden teşekkürler…

Mart 27th, 2011 at 16:40
ESRA HAVVA
 45 

ŞİİRLERİNİZİ ÇOOOOKKK BEĞENİYORUZZ

Nisan 2nd, 2011 at 19:56
seda
 46 

yaa arkdaşlar banada lazım banada yardımcı olabilrimsin acil lütfen…(

Nisan 3rd, 2011 at 21:52
Çağlar
 47 

Kusura bakmayın arkadaslar msn uzun süredir girmiyordum neyse ben linki buraya koyuyorm ödevi olan arkadaslar istedikleri zaman indirsin bu ödev ile 90 aldm dedigm gbi msn:[email protected]
Ödev linki: http://www.upload.gen.tr/d.php/www/4e2e3al2/ik_Fikrette___stanbul_Temas___D______nceleri.doc.html

Yardım edebildiysem ne mutlu :)

Nisan 4th, 2011 at 20:56
HASANCAN
 50 

ARKADAŞLA YAHYA KEMAL İN ŞİİRLERİNDE İSTANBULU BULAN VARMI :( ACİL LAZIM

Nisan 17th, 2011 at 19:22
sedat
 51 

ya arkadaşlar bulursanız banada yollayın nlutven yoksa hoca benı kor bu dersden

Nisan 18th, 2011 at 18:39
 52 

bende cok sevıyorum ama bulamıyorum ya

Nisan 18th, 2011 at 18:40
hediye saygı
 54 

arkadaşlar acil bana yahya kemal beyatlı için istanbul neden önemli bilgi yollarsanız sevinirim…

Nisan 22nd, 2011 at 18:26
zaza21
 55 

merhaba arkadaşlar.yahya kemalin istanbul konulu bütün şiirleri ve onlaın tematik ve şekil bakımından incelenmesi de benim tez konum.şiilerin çoğunu buldum ama eksik olabilir.bana yardımcı olabilirseniz size minnettar kalırım.saygılarımla

Aralık 12th, 2011 at 19:06
zaza21
 57 

süleymaniyede bayram sabahı bir başka tepeden erenköyde bahar eylüle sor siste söyleniş
istanbulun o yerleri koca mustafa paşa istanbulun fethini gören üsküdar istanbul ufuktaydı tavsiye edebilecegim süleymaniyede bayram sabahı.şiirin tahlilini mehmet kaplanın şiir tahlillleri adlı kitabından bulabilirsiniz

Aralık 12th, 2011 at 19:13
 58 

İyi günler,

Zikrettiğiniz şiirler dışında aşağıya başlıklarını yazdığım şiirler de Yahya Kemal’in Kendi Gök Kubbemiz’deki İstanbul’a dair şiirlerindendir:

Bir Tepeden
Hayal Şehir
Ziyaret
Atik Valdeden İnen Sokakta
Üsküdar’ın Dost Işıkları
Gece
İstinye
Eylül Sonu
Fenerbahçe
Maltepe
Bedri’ye Mısralar
Karnaval ve Dönüş
İstanbul Ufuktaydı
Mihriyâr
İstanbul’un O Yerleri
Moda’da Mayıs
Viranbağ
Madrid’de Kahvehane (Madrid’de şairin İstanbul’u hatırylayışı ve özleyişi açısından dikkat çekici. Benzer bir hâl, şairin Varşova’da yazdığı “Kar Mûsıkîleri” şiiri için de geçerli. )

Bence, eğer imkânınız varsa, Yahya Kemal’in “Kendi Gök Kubbemiz” adlı şiir kitabını temin etmenizde büyük fayda var. (Yukarıda bahsettiğim şiirler “Kendi Gök Kubbemiz”deki şiirlerdir.)

Bunun dışında Eski Şiirin Rüzgârıyla’da Yahya Kemal’in Bebek Gazeli, Çubuklu Gazeli vb. İstanbul’un belli semtlerine ithaf ettiği gazelleri ve bazı şarkıları ile “Rubailer ve Hayyam Rubailerini Türkçe Söyleyiş” kitabındaki bazı rubailerini okumanızda fayda var. Bu üç kitabı -özellikle de Kendi Gök Kubbemiz’i- temin edebilirseniz çalışmanız açısından gayet faydalı olur. Ancak bu mümkün olmuyorsa en azından yukarıda ismi geçen şiirleri okumaya çalışın.
İyi çalışmalar dilerim. :)

Aralık 15th, 2011 at 12:17
Sümeyra Çetin
 59 

Yahya Kemal’in bu denli ince bir üslupla muhabbetini ifade ettiği Üsküdar’dan, ”sadece Üsküdar’a bakışı” gibi bir ifade kullanılması Yahya Kemal’i ve İstanbul’u yeterince tanımadığınızı gösteriyor.

Kasım 9th, 2012 at 23:42
RaPiNiSt
 60 

arkadaşlar benim proje ödevim var adı Yahya Kemal’in Şiirlerinde İstanbul.İstanbul la ilgili şiirlerinden yazıp o şiirin açıklamasını yaparmısınız…

Mart 5th, 2013 at 18:33
furkan ozkan
 61 

hayırlı akşamlar arkadaşlar benim de ödevim aynı yapan arkadaşlardan ricam yardımcı olabilirlerse çok sevinirim teşekkürler http://www.facebook.com/wiolinfurkan?ref=tn_tnmn bnm facebook adresim ulaşırsanız çok sevinirim

Mart 27th, 2013 at 19:40
kevser
 62 

arkadaşlar bu şiirin türü nedir lirik mi pastoral mi lütfen acil lazım :) :)

Kasım 3rd, 2013 at 14:18
emin
 63 

pastorel şiir

Aralık 29th, 2013 at 10:03
 64 

Benim kanaatim bir tabiat manzarasını tasvir etmesi yönüyle pastoral özellikler gösterse de İstanbul sevgisini dile getirmesi bakımından lirik yönü öne çıkan bir şiir.

Aralık 29th, 2013 at 22:50

Lütfen Yorum Yaz

İsim (*)
E-Posta Adresiniz(*)
Websiteniz
Yorumunuz

Lafistan.com Gizlilik Politikası